OLVG

Voedingsadvies bij COPD : goede voeding helpt

Bij COPD verbruikt uw lichaam vaak meer energie dan normaal. Ook eten kan soms lastig zijn, bijvoorbeeld omdat u kortademig of moe bent. Goede voeding helpt om uw spieren en botten sterk te maken en sterk te houden. Zo kunt u beter blijven bewegen en herstelt u sneller bij ziekte.

COPD en lichaamsgewicht

BMI is een hulpmiddel om te bepalen of u een gezond gewicht heeft.

BMI betekent: Body Mass Index. U berekent dit met uw lengte en gewicht. Op de website van het Voedingscentrum leest u meer hierover. 

Bij COPD is een BMI tussen 21 en 30 goed.

  • Bij een BMI lager dan 21 is er kans op ondergewicht.
  • Bij een BMI hoger dan 30 heeft u overgewicht.

Weeg uzelf 1 keer per maand op hetzelfde moment van de dag. Neem contact op met de diëtist in de volgende situaties:

  • uw BMI is lager dan 21
  • uw BMI is hoger dan 30
  • uw gewicht wordt minder of meer terwijl dit niet de bedoeling is
  • u start met fysiotherapie
  • u heeft vragen over voeding

Door COPD kan uw gewicht minder worden of u kunt juist zwaarder worden.

Uw gewicht wordt minder

De oorzaken kunnen zijn:

  • Uw lichaam kan extra energie nodig hebben. Bijvoorbeeld door ontstekingen of medicijnen.
  • Het eten kan moeilijker gaan, bijvoorbeeld doordat u kortademig bent, moe bent, weinig beweegt of angstig of somber bent.

Er is dan meer kans op gewichtsverlies. De spieren die u nodig heeft om te ademen kunnen dan zwakker worden. Ook spieren in armen en benen kunnen afnemen. Probeer daarom op gewicht te blijven.

Uw gewicht wordt meer

Door klachten zoals kortademigheid beweegt u mogelijk minder. U verbruikt dan minder energie. Als u blijft eten zoals u gewend bent, wordt u zwaarder.

Ook sommige medicijnen, zoals Prednison, kunnen ervoor zorgen dat u meer eet of vocht vasthoudt. Tips:

  • beweeg elke dag (dit houdt uw conditie en spiermassa op peil)
  • pas uw voeding aan uw energiebehoefte aan
  • blijf letten op een goede balans tussen eten en bewegen

Eiwitten voor sterkere spieren

Uw spieren hebben voldoende eiwitten nodig om sterk te blijven of om weer op te bouwen.
Eiwitten zitten in:

  • Dierlijke producten zoals vlees, kip, vis, eieren, melk, karnemelk, yoghurt, kwark, vla, (smeer)kaas en vleeswaren.
  • Plantaardige producten, zoals noten linzen, bruine bonen, kapucijners en soja.

Wanneer u het best voeding met eiwitten kunt nemen

  • Na beweging. Uw spieren nemen eiwit dan beter op.
  • Bij elke maaltijd. Eet 3 tot 4 keer per dag een grotere portie eiwit van 20 tot 30 gram.
  • Voor het slapen. Eet een eiwitrijke snack, zoals een schaaltje kwark, yoghurt.

Deze inhoud kan vanwege de huidige cookie-instellingen niet weergegeven worden.

Om deze inhoud te kunnen zien, verander je cookie-instellingen.

Calcium en vitamine D voor sterkere botten

Bij COPD heeft u meer risico op botontkalking waardoor de kans op botbreuken groter is. Minder beweging of gebruik van bepaalde medicijnen, zoals Prednison, kunnen botontkalking veroorzaken. Calcium en vitamine D zijn belangrijk voor stevige botten. 

De Gezondheidsraad adviseert de volgende hoeveelheden vitamine D per dag:

  • 10 microgram per dag voor mensen tot 50 jaar met een donkere huid of die weinig zonlicht krijgen
  • 10 microgram per dag voor vrouwen ouder dan 50 jaar
  • 20 microgram per dag bij botontkalking of vanaf 70 jaar

Een supplement is vaak nodig.

Tips om makkelijk te eten

Veel slijm in de mond

Melkproducten  kunnen een plakkerig gevoel geven in uw mond en keel. Dit is geen slijm dat gemaakt wordt in de luchtwegen  en is daarom niet hetzelfde slijm dat u ophoest. Bij een plakkerig gevoel kunt u een slokje water of sap drinken om het slijm weg te spoelen. Zure melkproducten zoals yoghurt en karnemelk kunnen minder klachten geven.

Droge mond

  • Drink bij elke hap een slokje en zorg dat u altijd iets te drinken bij u heeft. Kauw het eten goed. Dit bevordert het maken van speeksel. Neem de tijd om te eten.
  • Kies zachte voeding en zacht beleg zoals leverpastei, smeerkaas, pindakaas, salade of roerei
  • Neem vloeibare voeding zoals pap, vla, kwark of smoothie
  • Gebruik veel jus, saus of appelmoes om uw warme maaltijd zachter te maken
  • Zuig op een zuurtje, pepermuntje of neem kauwgom.

Kortademig of moe

  • Begin uitgerust aan de maaltijd.
  • Eet vaker kleinere porties (6-8 keer per dag).
  • Zorg voor een goede houding tijdens het eten.
  • Eet langzaam. Kauw goed en slik rustig.
  • Kies zachte voeding zodat u minder en minder lang hoeft te kauwen of gebruik kant-en-klaar-producten.
  • Maak maaltijden die u eenvoudig kunt bereiden. Gebruik bijvoorbeeld groenten uit blik, diepvriesproducten en kant-en klaar-gerechten. Laat eventueel een maaltijd bezorgen, zodat u niet zelf hoeft te koken.
  • Maak vaker gebruik van vloeibare voedingsmiddelen zoals pap, vla, vruchtenmoes of een maaltijdsoep.
  • Gebruik zuurstof ook tijdens het eten.
  • Eet op momenten waarop u zich het best voelt.

Snel een vol gevoel

  • Eet langzaam
  • Kauw goed
  • Neem kleine frequente maaltijden goed verdeeld over de dag.
  • Vermijd gasvormende producten als u daar last van krijgt zoals  ui, koolsoorten, koolzuurhoudende dranken.

Hoeveelheid eiwit in uw voeding

product gram eiwit
1 bolletje brood met beleg tijdens lunch OLVG 9
1 portie gerookte of gestoomde zalm of makreel voor 1 snee brood, 40 g 8
1 gekookt of gebakken ei 7
1 glas salade tijdens lunch OLVG 7
1 mueslibol, 50 g 6
1 wit of bruin bolletje brood of 1 krentenbol, 50 gram 5
1 portie kaas 5
1 glas soep tijdens lunch OLVG 4
1 portie notenpasta of 100% pindakaas, 15 gram 4
1 snee brood, roggebrood, volkoren, wit, bruin, muesli, krentenbrood 3
1 portie pindakaas, 15 gram 3
1 portie muesli 3
1 portie smeerkaas 20+, huttenkase, cottagecheese, ricotta, 25 gram 3
1 portie vleeswaren, 15 gram 3
1 portie vleessalade, vissalade of eiersalade, 20 gram 2
1 portie hummus of groentespread, 20 gram 1
1 portie vegetarische vleeswaren, 15 gram 1
1 knäckebröd, ontbijtkoek, beschuit 1
1 portie zoet beleg 0
1 portie plantaardige kaasvervanging, 20 gram 0
1 portie boter, margarine of halvarine 0

 

product gram eiwit
water, thee en koffie 0
limonade, frisdrank en vruchtensap 0
bouillon 0

product gram eiwit
1 schaaltje vruchtenmoes energie- en eiwitverrijkt, van Boermarke, OLVG 4
1 portie fruit, fruitmoes, compote of gewelde pruimen 1

product gram eiwit
1 klein bord warme maaltijd met vis, in OLVG 9
1 klein bord warme maaltijd met vlees, in OLVG 17
1 klein bord warme maaltijd vegetarisch, in OLVG 17
1 portie stukjes seitan, 75 gram 23
1 portie vis, 100 gram 23
1 portie vlees of kip, 100 gram 20
1 portie tempeh, 100 gram, niet bereid 19
1 portie tofu, 100 gram, niet bereid 13
1 portie vleesvervanging, zoals falafel, kipstukjes, vega gehakt, groenteburger, 100 gram 12
1 opscheplepel peulvruchten, zoals bonen, kapucijners,  kikkererwten, linzen, 50 gram 4
1 opscheplepel volkoren pasta 4
1 opscheplepel witte pasta, witte rijst, zilvervlies rijst,  couscous, bulgur, quinoa 2
1 kleine gekookte aardappel,1 opscheplepel aardappelpuree, 50 gram 1
1 opscheplepel groente, 50 gram 1
1 sauslepel jus of saus 0

product gram eiwit
1 schaaltje magere kwark naturel, IJslandse yoghurt, of plantaardig alternatief voor  kwark, verkrijgbaar bij Albert Heijn 14
1 schaaltje volle kwark 11
1 schaaltje plantaardig alternatief voor kwark, van Alpro 9
1 schaaltje eiwitrijke pap, in OLVG 9
1 schaaltje vruchtenkwark of Griekse yoghurt 0% 9
1 pakje plantaardige zuiveldrink, sojadrink naturel ongezoet, 250 ml 8
1 schaaltje Griekse yoghurt 10% vet 7
1 glas shake/smoothie, in OLVG, gemiddeld 7
1 schaaltje sojayoghurt 7
1 glas melk, karnemelk, chocolademelk, yoghurtdrank, sojadrink, erwtendrink 5
1 schaaltje nagerecht, in OLVG, gemiddeld 5
1 schaaltje sojavla, Alpro, in OLVG 4
1 glas plantaardige zuiveldrink, amandelmelk, rijstmelk, haverdrink ongezoet 1

 

product gram eiwit
1 flesje Nutridrink compact protein 18
1 flesje eiwitrijke medische drinkvoeding 17 tot 20
1 zakje Prosource no carb 15
1 flesje Nutridrink Plantbased (vegan), of Nutridrink compact 12
1 flesje energierijke medische drinkvoeding, middel eiwit 11 tot 12
1 flesje Nutridrink diasip 10
1 flesje Nutridrink juicy style 8

 

product gram eiwit
1 schaaltje HP caramel pudding, 200 g 22
1 flesje Melkunie Proteinshake, 200 ml 20
1 schaaltje HP duovla (Zuivelhoeve), 150 g 15
1 schaaltje naturel magere kwark (Boermarke) 15
1 schaaltje magere vruchtenkwark (Boerkmarke) 13
1 schaaltje eiwitrijke vla (Zuivelhoeve) 11
1 kaasreepje, 40 g 10
1 schaaltje Eetgemak Energie- en eiwitverrijkte soep 8
1 bakje tonijnsalade (Fano) 7
1 pakje chocolademelk, 200 ml 7
1 zakje notenmix, 30 g 6
1 zoete of hartige middag snack van OLVG, gemiddeld 6
1 bakje eiersalade (Fano)  5
1 sandwich cheese tomato basil

 

product gram eiwit
koffie, thee 0
limonade, frisdrank zonder koolzuur, vruchtensap zonder vezels 0
bouillon 0

product gram eiwit
1 portie Proteinedrank of Proteine toetje, 150 tot 250 ml 20 tot 35
1 (kleine) portie kibbeling, 100 g 19
1 maatschep eiwitpoeder, diverse merken 15 tot 20
1 haring 12
1 eiwitrijke reep, gemiddeld 10
1 schaaltje sojaboontjes, edamame, 100 g 7
2 eetlepels pompoenpitten of zonnebloempitten 6
1 handje ongezouten noten, 20 g 5
1 handje geroosterde kikkererwten 3

Aandoeningen

Contact

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? Stel uw vraag aan de polikliniek via MijnOLVG of per e-mail. Op werkdagen kunt u ook bellen. 

Polikliniek Diëtetiek
020 510 85 04 (op werkdagen van 08.30 tot 16.00 uur)
dietetiek@olvg.nl

De informatie op deze pagina is afkomstig van de afdeling Diëtetiek van OLVG. Laatst gewijzigd: