Onderzoek tijdens de zwangerschap : prenatale screening

Welke extra onderzoeken kun je laten doen naar de baby in je buik?

Als je wilt, kun je extra onderzoeken laten doen naar de baby in je buik. Dan weet je of er misschien iets niet goed is met je baby. Bijvoorbeeld met het lichaam of de chromosomen van je baby. Als er iets niet goed is, heet dat een afwijking.

Je kunt 2 soorten onderzoek laten doen:

• onderzoek naar afwijkingen in chromosomen
  Dit gebeurt met een bloedtest (NIPT).
• onderzoek naar afwijkingen van het lichaam
  Dit gebeurt met 1 of 2 extra echo's (13 weken-echo en 20 weken-echo).

De onderzoeken zijn niet verplicht. Je kiest zelf of je de onderzoeken wilt laten doen.

Een afwijking in chromosomen kan invloed hebben op de gezondheid van je baby. Chromosomen bestaan namelijk uit DNA. En DNA zorgt ervoor dat alles in het lichaam kan groeien en ontwikkelen. Het bepaalt bijvoorbeeld hoe lang je wordt, welke kleur je ogen hebben en hoe goed je hart werkt. Maar ook hoe goed je kunt denken en leren.

Soms gaat er iets mis met de chromosomen bij een baby in de buik. Er kunnen te veel of te weinig chromosomen zijn. Of er missen stukjes van chromosomen. Hierdoor kan je baby later bijvoorbeeld niet goed denken of leren. Of delen van het lichaam groeien niet goed.

Als je baby meer problemen tegelijk heeft, noemen we dit een syndroom. De oorzaak van de meeste syndromen is een afwijking in chromosomen. Bijvoorbeeld downsyndroom, edwards-syndroom of patausyndroom.

Onderzoek naar afwijkingen in chromosomen kan met een bloedtest: de NIPT.

Bij een afwijking van het lichaam ziet het lichaam van je baby er anders uit. Of het werkt niet goed.

Sommige veranderingen aan het lichaam van je baby zijn al tijdens de zwangerschap te zien. Zoals een open rug of een open schedel. Of als het hart of de nieren niet goed groeien.

Onderzoek hiernaar kan met een echo: de 13 weken-echo en de 20 weken-echo.
Bij de 13 weken-echo doe je mee aan een wetenschappelijk onderzoek.

De NIPT en de echo's geven geen zekerheid of er iets niet goed is met je baby. 
Bij een goede uitslag van de onderzoeken is de kans klein dat je baby toch een afwijking heeft. 
Wordt er bij de onderzoeken iets gezien dat een afwijking kan zijn? Dan is meer onderzoek nodig om meer duidelijkheid te krijgen.

De NIPT en de echo's hebben geen risico's voor jou of je baby.

Nadenken over onderzoek naar de baby in je buik

Denk je erover om onderzoek te laten doen om te weten of er misschien iets niet goed is met de baby in je buik? Of weet je al zeker dat je een onderzoek laat doen? Het is altijd belangrijk om alvast over deze vragen na te denken:

• Als er iets niet goed is met je baby, wil je dat dan voor de geboorte al weten? Bijvoorbeeld omdat je je er dan op kunt voorbereiden?
• Stel, je bent misschien zwanger van een baby waarbij er iets niet goed is met de chromosomen of het lichaam. Wil je dan meer onderzoeken laten doen om het zeker te weten?
• Zou je meer onderzoeken laten doen als daardoor de kans op een miskraam iets groter wordt? Een miskraam betekent dat je baby in de buik doodgaat.
• Stel, het is na de extra onderzoeken zeker dat er iets niet goed is met het lichaam van je baby. Of je baby zal later niet goed kunnen leren of denken. Hoe zou je hiermee omgaan?
• Hoe denk je over het stoppen van de zwangerschap (abortus)? Wat zijn je gedachten en gevoelens hierover?

Wie helpt je om te kiezen welke onderzoeken je laat doen naar de baby in je buik?

Als je informatie wilt over de extra onderzoeken, krijg je een uitgebreid gesprek hierover. 
De verloskundige of arts bespreekt met je wat je kunt doen. En helpt je om te kiezen of je geen of 1 of meer onderzoeken wilt laten doen. Je krijgt bij dit uitgebreide gesprek veel informatie. Begrijp je iets niet? Stel gerust vragen.

Je kunt je op dit gesprek voorbereiden. Lees alvast meer over hoe de onderzoeken gaan. En wat er uit de onderzoeken kan komen:

• bloedtest voor onderzoek naar afwijkingen in chromosomen: de NIPT
• echo voor onderzoek naar afwijkingen van het lichaam: 13 weken-echo en 20 weken-echo

Je kunt ook deze website over de onderzoeken bekijken: pns.nl. Daarop staan bijvoorbeeld deze dingen:

• een video over onderzoeken tijdens de zwangerschap en na de geboorte
• meer informatie over de 13 weken-echo en de 20 weken-echo, ook wat dit kost
• een video over de 13 weken-echo en de 20 weken-echo
• informatie die je helpt beslissen of je wel of niet de onderzoeken wilt laten doen: wel of geen NIPT, wel of geen 13 weken-echo, wel of geen 20 weken-echo. Met tips om erover te praten met je partner als je die hebt.
• informatie over de afwijkingen die met de NIPT kunnen worden gevonden
• informatie over de afwijkingen die met de 13 weken-echo en de 20 weken-echo kunnen worden gevonden

Je beslist zelf of je de baby in je buik wilt laten onderzoeken.
Wil je stoppen met een onderzoek? Dat kan op elk moment.

Meer informatie over onderzoek naar de baby in je buik

Op de website pns.nl van het RIVM vind je meer informatie over de onderzoeken naar de baby in je buik. Bijvoorbeeld een video over onderzoeken tijdens de zwangerschap en na de geboorte.
Hier vind je ook informatie in andere talen: Engels, Arabisch, Turks, Russisch, Oekraïens en Pools.