OLVG

Behandeling met lutetium-177-PSMA : bij uitgezaaide prostaatkanker

Voordat de behandeling met lutetium-177-PSMA begint, bespreekt de nucleair geneeskundige de behandeling met u. Tijdens dit gesprek kunt u al uw vragen stellen. Lees deze informatie van te voren goed door. Wij raden u aan om een naaste mee te nemen naar dit gesprek.

Over de behandeling met lutetium-177-PSMA

Lutetium-177-PSMA is een behandeling voor patiënten met uitgezaaide prostaatkanker. U krijgt deze behandeling als eerdere behandelingen niet meer voldoende werken, zoals chemotherapie en/of hormoontherapie. Deze behandeling is gericht op levensverlenging en verbetering.

De werking van de behandeling

  • PSMA is een eiwit dat vaak voorkomt op prostaatkankercellen.
    Aan PSMA wordt de radioactieve stof lutetium-177 gekoppeld. Zo ontstaat lutetium-177-PSMA.
  • Deze stof bindt zich aan de prostaatkankercellen.
  • De kankercellen nemen de stof op. De straling van de lutetium-177-PSMA  beschadigt de kankercellen en maakt ze minder actief. 
  • Na de behandeling krijgt u een scan. De arts kan dan zien waar de radioactieve stof lutetium-177-PSMA zich in uw lichaam bevindt.
  • U krijgt 6 behandelingen met 6 weken wachttijd tussen de behandelingen.

Zo gaat behandeling

Als u uw urine niet goed kunt ophouden, bespreek dit dan vooraf met uw behandelarts. U kunt mogelijk incontinentiemateriaal of een urinekatheter gebruiken.

Voor de behandeling

Onderzoeken

Voor de behandeling krijgt u een PSMA-PET/CT-scan en wordt er bloed afgenomen. Hiermee controleert de arts of u in aanmerking komt voor de behandeling. Soms is ook een FDG-PET-scan nodig.

Intakegesprek

Voordat de eerste behandeling wordt ingepland, krijgt u een intakegesprek op de afdeling Nucleaire Geneeskunde. Tijdens dit gesprek krijgt u uitleg over de behandeling en de mogelijke bijwerkingen. U kunt ook uw vragen stellen.

Medicijnen

  • Neem de medicatie metoclopramide tegen misselijkheid in op de dag van de behandeling bij het ontbijt, de lunch en het avondeten.
  • Eigen medicatie: U kunt uw eigen medicijnen meestal blijven gebruiken. De arts controleert vooraf welke medicijnen u gebruikt en bespreekt eventuele aanpassingen met u.

De behandeling 

  • U meldt zich op de dagbehandeling van afdeling A3.
  • Een verpleegkundige ontvangt u en legt uit wat er gaat gebeuren.
  • U krijgt incontinentiemateriaal en blauwe overschoenen. Deze helpen om verspreiding van radioactieve stoffen te voorkomen.
  • U krijgt lutetium-177-PSMA via een infuus in uw arm. Dit duurt ongeveer 15 minuten.
  • Daarna blijft u ongeveer 6 uur op uw kamer. Soms moet u een nacht in het ziekenhuis blijven. Dit bespreken we vooraf met u.
  • Voordat u naar huis gaat, meten we hoeveel straling uw lichaam nog afgeeft.
  • Na de behandeling moet u zich 3 dagen aan speciale leefregels houden. Deze regels helpen om andere mensen te beschermen tegen straling. Verderop in deze folder leest u hier meer over.
  • De dag na de behandeling krijgt u een scan. Na de eerste behandeling krijgt u ook een scan op dag 7. Met deze scans kijkt de arts waar de radioactieve stof in uw lichaam terechtkomt, bijvoorbeeld in de tumor en de uitzaaiingen.

Uw verblijf in het ziekenhuis 

Na de behandeling verlaat een groot deel van de radioactieve stof uw lichaam via de urine. Vooral in de eerste uren zit er veel radioactieve stof in uw urine. Daarom blijft u ongeveer 6 uur op een aparte kamer. Zo voorkomen we dat andere mensen onnodig aan straling worden blootgesteld.

  • U verblijft op een één- of tweepersoonskamer met een eigen badkamer.
  • U mag de kamer tijdens uw verblijf niet verlaten. U mag tijdens uw verblijf geen bezoek ontvangen op uw kamer.
  • De deur is dicht, maar niet op slot.
  • Neem iets mee om uzelf bezig te houden, zoals een boek, tijdschrift, tablet of laptop. Uw kamer heeft een televisie en er is wifi aanwezig.
  • Neem uw eigen medicijnen mee. U kunt deze blijven gebruiken zoals u gewend bent, tenzij uw arts iets anders met u heeft afgesproken. Neem ook het medicijnen metoclopramide tegen misselijkheid mee, als dit aan u is voorgeschreven.

Het ziekenhuis zorgt voor eten en drinken. U mag ook zelf eten en drinken meenemen. U verzorgt uzelf tijdens uw verblijf. Gebruikt u hulpmiddelen, zoals een rollator? Neem deze dan mee.

Tijdens uw verblijf vragen wij u een vragenlijst over uw kwaliteit van leven in te vullen. 

Na de behandeling

Ongeveer 2 weken vóór elke volgende behandeling heeft u een controleafspraak met uw arts.

  • Voor deze afspraak laat u bloed prikken. Dit kan op dezelfde dag, minimaal één uur vóór de afspraak, of een dag eerder.
  • Tijdens de afspraak bespreekt u samen met uw arts hoe het met u gaat en of de volgende behandeling kan doorgaan.
  • De nucleair geneeskundige controleert ook uw bloeduitslagen.
  • Daarna belt de afdeling Nucleaire Geneeskunde u om te vertellen wanneer uw volgende behandeling plaatsvindt.langrijk om te weten.
  • De radioactieve stof lutetium-177 wordt speciaal voor uw behandeling besteld. Dit gebeurt al 2 weken vóór de geplande behandeldatum. 
  • Neem zo snel mogelijk contact op als u niet naar uw afspraak kunt komen of als er iets verandert in uw gezondheid.
  • Het ziekenhuis plant de behandelingen voor meerdere patiënten tegelijk. Zo kunnen we de kosten beperken.
  • Als u een afspraak voor uw behandeling wilt verplaatsen?, bespreek dit dan vooraf met de afdeling Nucleaire Geneeskunde.

Overzicht behandeling

  • U krijgt maximaal 6behandelingen met lutetium-177-PSMA. Tussen 2behandelingen zit meestal 6weken.
  • Tijdens uw behandeling krijgt u op verschillende momenten een scan. Hiermee controleert de arts waar de radioactieve stof in uw lichaam terechtkomt en hoe de behandeling werkt.
  • Voor elke behandeling krijgt van het ziekenhuis de precieze datums, tijden en locaties van de afspraken.
Wanneer Wat gebeurt er
Dag 1 Behandeling met lutetium-177-PSMA op afdeling A3, OLVG West
Dag 2 Posttherapie scan bij Nucleaire Geneeskunde, route 12
Dag 7 Extra posttherapie scan, alleen na de eerste behandeling
Ongeveer 4 weken na behandeling 2, 4 en 6 PSMA-PET/CT-scan, alleen na behandeling 2, 4 en 6
ongeveer 4 weken na elke behandeling  Bloedprikken en controleafspraak met uw arts

Bijwerkingen

Zoals bij elke behandeling kunt u ook bij lutetium-177-PSMA bijwerkingen krijgen. Sommige klachten ontstaan kort na de behandeling. Andere klachten kunnen pas later ontstaan. Bijwerkingen zijn meestal tijdelijk en verdwijnen vanzelf. Binnen enkele maanden volgt volledig herstel of grotendeels herstel. Er zijn zelden pijnklachten.

Hieronder leest u welke bijwerkingen kunnen voorkomen en waar u op moet letten.

Op korte termijn

  • misselijkheid en braken
  • algehele malaise
  • vermoeidheid
  • tijdelijk verminderde speekselklierfunctie, droge mond en smaakverlies

Op langere termijn

  • tijdelijke beenmergdepressie: daling van rode en witte bloedcellen en bloedplaatjes
  • vermoeidheid als gevolg van een verminderd aantal rode bloedcellen

Leefregels na de behandeling

Na de behandeling met lutetium-177-PSMA geeft uw lichaam tijdelijk straling af. Een groot deel van de radioactieve stof verlaat uw lichaam via de urine. Om te voorkomen dat andere mensen onnodig aan straling worden blootgesteld, is het belangrijk dat u zich aan de volgende regels houdt: 

Afstand houden

  • Hoe groter de afstand tot andere mensen, hoe minder straling zij ontvangen.
  • Houd zoveel mogelijk 2 meter afstand van anderen.
  • Blijf niet langer dan 1 uur dicht bij dezelfde persoon.

Uw partner

  • Slaap apart van uw partner. Kan dit niet? Zorg dan voor minimaal 2 meter afstand tussen u beiden.
  • Beperk lichamelijk contact, zoals knuffelen en seksueel contact, tot maximaal 30 minuten.

Kinderen

  • Kinderen zijn gevoeliger voor straling. Daarom is het belangrijk om extra voorzichtig te zijn.
  • Houd zoveel mogelijk afstand van kinderen tot en met 10 jaar.
  • Neem kinderen zo weinig mogelijk op schoot.
  • Laat de verzorging van kinderen zoveel mogelijk over aan iemand anders.
  • Ontvang tijdens deze periode liever geen bezoek van andere kinderen.

Zwangeren

  • Ook voor zwangere vrouwen is het belangrijk om extra voorzichtig te zijn.
  • Vermijd zoveel mogelijk direct lichamelijk contact met een  zwangere vrouw. Dit geldt ook als uw partner zwanger is.

Zwangerschap voorkomen

Zorg ervoor dat uw partner niet zwanger wordt tijdens de eerste 6 maanden na uw behandeling. Gebruik hiervoor betrouwbare anticonceptie.

Vervoer

  • Openbaar vervoer
    Zorg dat u niet langer dan 1 uur naast dezelfde reiziger zit.
  • Auto
    Reist u met iemand mee? Ga dan achterin zitten, schuin achter de bestuurder. Zo houdt u meer afstand.
  • Vliegreizen
    Gaat u binnen 3 maanden na de behandeling vliegen? Vraag dan een verklaring aan bij de afdeling Nucleaire Geneeskunde. Deze kunt u meenemen op reis.

WC

Andere mensen mogen dezelfde wc als u gebruiken. De regels voor het gebruik van de wc die in het ziekenhuis gelden, gelden ook thuis.

  • Ga zitten als u plast.
  • Voorkom dat u urine morst.
  • Spoel de wc 2 keer door.
  • Heeft uw toilet een deksel? Doe dit dan dicht voordat u doorspoelt.
  • Was na ieder toiletbezoek uw handen goed met water en zeep.
  • Als er urine naast het toilet terecht komt, maak dit dan direct schoon volgens de instructies van het ziekenhuis.
  • Heeft u een katheter of verliest u regelmatig urine? Bespreek dit vóór de behandeling met de afdeling Nucleaire Geneeskunde. U krijgt dan persoonlijke instructies.

Lichaamsvloeistoffen

Niet alleen in urine, maar ook in ontlasting, speeksel, neusslijm en braaksel kunnen kleine hoeveelheden radioactieve stoffen zitten. Daarom is het belangrijk om goed op de hygiëne te letten.

  • Was regelmatig uw handen met water en zeep.
  • Gebruik wegwerphandschoenen bij het opruimen van urine of braaksel.
  • Maak de plek waar u heeft gemorst goed schoon volgens de instructies van het ziekenhuis.
  • Gebruik papieren zakdoekjes om uw neus te snuiten. Gooi deze na gebruik direct weg.

Wasgoed en servies

  • Deel uw persoonlijke spullen niet me anderen zoals handdoeken en bestek.
  • Het is niet nodig om kleding en handdoeken apart  te wassen. 
  • Servies en bestek kunt u op de normale manier afwassen. 

Na het wassen of afwassen kunnen anderen deze spullen gewoon weer  gebruiken.

Werk

U mag weer werken als u zich tijdens uw werk aan de leefregels kunt houden. Bespreek de volgende omstandigheden met het behandelteam: 

  • u kunt op uw werk niet voldoende afstand kunt houden van anderen
  • u werkt u met kinderen tot en met 10 jaar

Onverwachte opname ziekenhuis

Als u binnen 3 dagen na de behandeling in een ziekenhuis moet worden opgenomen,  vertel dan direct dat u bent behandeld met radioactief lutetium-177-PSMA.

Het ziekenhuis kan dan de juiste maatregelen nemen om medewerkers en andere patiënten te beschermen.

Contact

Bij aanhoudende of verontrustende klachten kunt u contact opnemen met de afdeling Nucleaire Geneeskunde. Bijwerkingen zijn meestal tijdelijk en verdwijnen meestal vanzelf.
Bij aanhoudende klachten of als u zich zorgen maakt, kunt u contact opnemen met de afdeling Nucleaire Geneeskunde.

Contact

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? Stel uw vraag aan de afdeling via MijnOLVG of per e-mail. Op werkdagen kunt u ook bellen.

Afdeling Nucleaire Geneeskunde, locatie West, route 12
020 510 88 77 (op werkdagen van 08.15 tot 16.45 uur)
nucleaire.geneeskunde.admin@olvg.nl

De informatie op deze pagina is afkomstig van de afdeling Medische Oncologie van OLVG. Laatst gewijzigd: